Yumurtalıq kistaları
Yumurtalıq kistalarının bir hissəsi öz-özünə keçir. Hansının izlənəcəyini, hansının müdaxilə tələb etdiyini aşağıda izah edirəm.
Yumurtalıq kistası — yumurtalıqda əmələ gələn, içərisi maye ilə dolu törəmədir. Bir hissəsi funksional olur və tsiklin gedişində öz-özünə keçir; bir hissəsi isə müşahidə və ya cərrahi müdaxilə tələb edir.
Endometrioid kista
Endometrioid kista yumurtalığın səthində yerləşən, daxilində aybaşı qanının toplandığı və endometrium hüceyrələrindən ibarət qişa ilə əhatə olunmuş patoloji boşluqlu törəmədir.
Gedişi fərqli olur: bəzi qadınlarda uzun müddət heç bir şikayət vermir, bəzilərində isə qeyri-müntəzəm aybaşı, sonsuzluq, ağrı və hətta "kəskin qarın" mənzərəsi ilə müşayiət olunur.
Diaqnoz ultrasəs müayinəsinin və lazım gəldikdə laparoskopiyanın nəticələrinə əsaslanır.
Əməliyyata tələsməyin
Endometrioid kista əməliyyatı yumurtalıq ehtiyatına təsir edə bilər. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa, əməliyyata getməzdən əvvəl bunu mütləq müzakirə edin — qərar yalnız kistanın ölçüsünə görə deyil, reproduktiv planınıza görə də verilməlidir.
Nə vaxt müşahidə, nə vaxt əməliyyat?
Qərara təsir edən amillər:
- Kistanın ölçüsü və ultrasəs xarakteristikası
- Şikayətlərin olub-olmaması
- Yaş və menopauza statusu
- Dinamikada dəyişmə — təkrar ultrasəsdə böyüyür, yoxsa kiçilir
- Reproduktiv plan
Bir çox kista yalnız təkrar ultrasəs ilə izlənir. Əməliyyat lazım gəldikdə laparoskopik və ya açıq kistektomiya aparılır; üsul kistanın ölçüsündən və bitişmələrin olub-olmamasından asılıdır. Ətraflı: Ginekoloji cərrahiyyə.
CA-125 nəticəsi yüksək çıxıbsa
CA-125-in yüksək olması özlüyündə xərçəng demək deyil. Bu göstərici bir sıra qeyri-onkoloji vəziyyətlərdə də yüksələ bilər:
- Aybaşı dövrü
- Hamiləlik
- Kiçik çanağın iltihabi xəstəlikləri
- Uşaqlıq mioması
- Böyrək və qaraciyər xəstəlikləri
- Yaxın zamanlarda keçirilmiş cərrahi əməliyyatlar
Nəticə həmişə klinik mənzərə və ultrasəs ilə birlikdə qiymətləndirilir. Tək bir analiz nəticəsinə görə qərar verilmir.
Nə vaxt təcili müraciət etməlisiniz
Qəfil başlayan güclü qarın ağrısı, ürəkbulanma və qusma, huşun dumanlanması — kistanın burulması və ya cırılması ehtimalına görə təxirə salınmamalıdır.
Ən çox verilən suallar
Kista öz-özünə keçə bilərmi?
Funksional kistalar bir neçə tsikl ərzində öz-özünə keçə bilər. Buna görə təkrar ultrasəs çox vaxt ilk addımdır.
Kista hamilə qalmağa mane olurmu?
Bu, kistanın növündən və ölçüsündən asılıdır. Endometrioid kistalar məhsuldarlığa təsir edə bilər və ayrıca qiymətləndirilir.
CA-125 yüksək çıxıb. Bu xərçəngdirmi?
Xeyr, özlüyündə xərçəng demək deyil. Aybaşı dövrü, hamiləlik, iltihabi xəstəliklər, mioma, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri, yaxın vaxtlarda keçirilmiş əməliyyatlar da göstəricini yüksəldə bilər.
Kista əməliyyatından sonra yumurtalığım qalırmı?
Məqsəd mümkün olan hallarda yumurtalığı qorumaqdır. Bunun mümkünlüyü kistanın ölçüsündən, növündən və əməliyyat zamanı tapılan vəziyyətdən asılıdır.
Əlaqəli səhifələr
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
Yenilənib: · Müəllif: Dr. Vüsalə Rüstəmova
Kista aşkarlanıb, nə etməli?
Ultrasəs təsvirini və varsa CA-125 nəticəsini gətirin — müşahidə, yoxsa müdaxilə lazım olduğunu birlikdə qiymətləndirək.