İkili test nədir və nəticəsi "riskli" çıxarsa nə deməkdir?
Müəllif: Dr. Vüsalə Rüstəmova, cərrah mama-ginekoloq, Bakı.
İkili test döldə ola biləcək xromosom anomaliyalarının, əsasən Trisomiya 21 — Daun sindromunun — riskini göstərən skrininq müayinəsidir. Diaqnoz qoymur, yalnız ehtimalı hesablayır.
Nə vaxt aparılır?
İkili test əsasən hamiləliyin 11-ci həftəsi ilə 13-cü həftə 6 günü arasında aparılır.
Nəyə baxılır?
- Qanda iki biokimyəvi göstərici.
- Ultrasəsdə dölün ənsə qalınlığı (NT).
- Burun sümüyünün olub-olmaması. Burun sümüyünün 10–12-ci həftələrdə ultrasəsdə görünməməsinin Daun sindromu ilə əlaqəsi 2001-ci ildə Cicero tərəfindən göstərilib.
Birinci üçaylıqda Daun sindromu riskini təxminən 82–87% həssaslıqla və 5% yanlış müsbət nəticə ehtimalı ilə aşkarlamaq mümkündür. İkili testə burun sümüyünün qiymətləndirilməsi əlavə edildikdə yanlış müsbətlik təxminən 3,5%-ə düşür.
Ananın yaşının rolu var?
Bəli. Ananın yaşı artdıqca Daun sindromunun rast gəlmə tezliyi də artır. Daun sindromu rast gəlinən dölün təxminən 25–35%-də ananın yaşı 35-dən yuxarı olur.
"Riskli" nəticə nə demək deyil
İkili testin riskli çıxması diaqnoz deyil. Yalnız ehtimalın yüksək olduğunu göstərir və 100% diaqnoz qoymaq üçün kifayət etmir.
Nəticə riskli çıxarsa, invaziv müayinə metodu olan amniosentez məsləhət görülür. Amniosentezin nəticəsi normal ola bilər.
Vacib
Riskli nəticə hamiləliyi sonlandırmaq üçün əsas deyil. Növbəti addım təşviş deyil, dəqiqləşdirici müayinədir.
Ardıcıllıq necə olur?
- 11–13 həftə 6 gün arasında ikili test və ultrasəs (NT, burun sümüyü).
- Nəticə aşağı riskli çıxarsa — hamiləliyin adi təqibi davam edir.
- Nəticə riskli çıxarsa — dəqiqləşdirici müayinə, o cümlədən amniosentez müzakirə olunur.
- Qərar cütlüklə birlikdə, məlumat tam verildikdən sonra alınır.
Ən çox verilən suallar
İkili test məcburidirmi?
Skrininq təklif olunur, qərar sizindir. Nəyi göstərdiyini və nəyi göstərmədiyini bilərək qərar vermək vacibdir.
Amniosentez təhlükəlidirmi?
Hər invaziv prosedur kimi öz riskləri var. Bu risklər fərdi vəziyyətə görə qiymətləndirilir və prosedurdan əvvəl ayrıca izah olunur.
İkili testi qaçırmışam, nə etməliyəm?
13 həftə 6 gündən sonra bu skrininq aparılmır. Alternativ variantlar hamiləliyin həftəsinə görə müzakirə olunur.
Nəticəm riskli çıxdı, körpəm mütləq xəstədirmi?
Xeyr. Riskli nəticə yalnız ehtimalın yüksək olduğunu göstərir; dəqiq cavab yalnız dəqiqləşdirici müayinə ilə alınır.
Əlaqəli səhifələr
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
Yenilənib: · Müəllif: Dr. Vüsalə Rüstəmova
Skrininq nəticənizi birlikdə oxuyaq
Nəticəni özünüzlə gətirin — nə göstərdiyini və növbəti addımın nə olduğunu izah edim.